Uzun süredir kendime şu soruyu soruyorum:
Sonsuz büyümeyi hedefleyen bir sistem, sonlu bir dünyada nereye kadar gidebilir?
Kapitalist ekonomi bugüne kadar bizlere refah vadetti; ama aynı zamanda büyük eşitsizlikler, çevresel tahribat ve tüketimin kutsandığı bir düzen de getirdi. Sürekli büyümeyi amaçlayan bu modelin sürdürülebilir olmadığı artık sadece filozofların değil, iş insanlarının, gençlerin, girişimcilerin de gündeminde.
Bana göre artık yeni bir kavrayışa ihtiyacımız var.
Ekonomiyi sadece rakamlarla değil, vicdanla da kurmalıyız.
Kârı sadece finansal değil, toplumsal fayda üzerinden de tanımlamalıyız.
Çünkü insan sadece tüketen bir varlık değil; hisseden, iyileştiren, dönüştüren bir varlık da…
İşte bu nedenle etki yatırımı, yeni dünyanın ayak sesidir.
Ve bu yatırım modeli, sadece geleceğin finansal yapısını değil, aynı zamanda geleceğin şirketlerini, liderlerini ve değerlerini de şekillendirecek.
O yüzden bu yazıda seninle paylaşmak istiyorum:
Etki yatırımı nedir, ne değildir? Ve neden bu kadar önemlidir?
1. Etki yatırımı geri dönüş beklentisi taşır. Sosyal fayda yaratmak ister ama bunu sürdürülebilir bir modelle yapar. Yani hayırseverlikten farklıdır.
2. Geleneksel yatırım değildir.
Sadece finansal getiriye odaklanmaz. “Yüksek kar” her zaman ilk öncelik değildir. Karar sürecinde sosyal veya çevresel etki eşit derecede önemlidir.
3. Sosyal sorumluluk kampanyası değildir.
Bir şirketin PR çalışması ya da dönemsel bir duyarlılık değil; yapısal, stratejik ve ölçülebilir bir yatırım yaklaşımıdır.
Etki Yatırımının Temel Bileşenleri
1. Niyet
Yatırımcının sosyal veya çevresel etki yaratma niyeti olması gerekir. Yani bu işin kalbinde iyiye katkı arzusu yatar.
2. Ölçülebilirlik
Yatırımın yarattığı etkinin düzenli olarak izlenmesi ve raporlanması gerekir. “İyilik” sadece hisle değil, veriyle yönetilir.
3. Geri Dönüş
Yatırım, finansal olarak geri döner. Bu onu yardım ya da hibe modellerinden ayırır.
4. Hesap Verebilirlik
Etki yatırımcısı da etki yaratan kurum da şeffaflıkla süreçlerini ortaya koymalıdır.
Etki Yatırımı Kimler İçindir?
Etki yatırımı bireyler, fon yöneticileri, kurumlar, aile ofisleri, kamu otoriteleri ve kalkınma bankaları gibi çok farklı aktörler tarafından yapılabilir. Ortak noktaları, yatırımlarını sadece ekonomik değil etik değerler üzerinden de değerlendirmeleridir.
Sonuç: Sürdürülebilir Bir Geleceğe Yatırım Yapmak
Etki yatırımı, paranın dünyadaki rolünü sorgulayan ve dönüştüren bir yaklaşımdır. Sadece “ne kadar kazandım” değil, “kimin hayatına ne kattım?” sorusunu da merkeze alır.
Bu yönüyle hem finansın geleceğine hem de toplumsal dönüşüme katkı sunar.
Etki yatırımı, kazancı ve vicdanı ilk kez aynı cümlede buluşturan güçlü bir köprüdür.
Türkiye’de bu alanda sivil toplum sorumluluğunu Etki Yatırımı Danışma Kurulu adıyla eydk.org üzerine alıyor. Amaçlarını ise etki yatırım modelini Türkiye’de yaygın, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir yatırım seçeneği haline getirmek olarak ifade ediyorlar.
Sevgiyle Kalın